słupki kwarcu, piryt
słupki kwarcu, piryt
kwarc w pirycie
kwarc w pirycie
ametyst
ametyst
kryształ górski
kryształ górski
cytryn
cytryn
kwarc dymny
kwarc dymny
kwarc
kwarc
granat
granat

fot. Aneta Guzik

KWARC  należy do gromady krzemianów szkieletowych, krystalizuje w głębi Ziemi z gorącego stopu skalnego (czyli magmy) jako jeden z ostatnich minerałów, dlatego wypełnia pustki pomiędzy istniejącymi już ziarnami mineralnymi, co utrudnia mu wykształcenie pięknych kryształów, prawidłowo wykształcone kryształy są najczęściej spotykane w geodachkawernach i szczelinach skalnych, gdzie tworzą szczotki krystaliczne  w kształcie słupków zakończonych piramidami.

Minerał ten jest teoretycznie przezroczysty, ale w zależności od obecność licznych domieszek, zanieczyszczeń i warunków powstawania  występuje jako:

kryształ górski - czysty, przeźroczysty kwarc

ametyst - fioletowa odmiana kwarcu zawiera żelazo, podgrzewany do temp.500st. C przechodzi w barwę żółtą, pod wpływem promieni słonecznych może zmieniać barwę na żółtawozieloną, kamień półszlachetny jubilerski,

cytryn żółta odmiana kwarcu to  kamień szlachetny, ceniony przez jubilerów, należy do minerałów rzadkich

kwarc dymny - przyjmuje barwę prawie czarną, brązową do ciemnobrunatnej, która jest wynikiem oddziaływania na kwarc naturalnego promieniowania radioaktywnego

 

GRANAT  kamień szlachetny z gromady krzemianów  wyspowych, kryształy wykazują podobieństwo do ziaren owocu granatu

      W geologii do rozpoznawania i rozróżniania minerałów na podstawie ich właściwości fizycznych używa się pojęcia twardość minerału czyli jego odporność na zarysowanie innym minerałem lub przedmiotem. Twardość badana jest przez porównanie z zestawem 10 minerałów wzorcowych, które tworzą powszechnie przyjętą  skalę Mohsa. Przedmioty wykorzystywane jako uzupełnienie minerałów wzorcowych to: np klucze, które poradzą sobie z minerałami o twardości poniżej 5 w skali Mohsa, szkło może być  zarysowane minerałami powyżej 5 w skali, natomiast pilniki mogą zarysować nawet minerały o twardości 6, paznokieć potrafi zarysować minerały o twardości 1 i 2.

 

S K A L A    M O H S A   ułożona od najbardziej miękkiego minerału do najtwardszego:

1 - talk  - najbardziej miękki minerał

2 - gips 

3 - kalcyt 

4 - fluoryt 

5 - apatyt 

6 - ortoklaz (jedna z odmian minerału skalenia)

7 - kwarc 

8 - topaz

9 - korund 

10 - diament - najtwardszy minerał